Aldoni tradukojn al ReVo:

*mezur/i PV

*mezuri

serĉi 'mezuri'
[mezur.0i]
en:
(tr)
1.
[mezur.0i.taksi]
en:
Taksi kaj difini grandecon, kvanton, gradon de io, komparante ĝin kun samspeca grando, kvanto, grado, elektita kiel unuo: [li] mezuris la longecon kaj dikecon de la barono, mezuris la ŝtofon, signis per kreto unu fojon kaj duan FK ; oni mezuris per omero kaj […] ĉiu kolektis tiom, kiom li povis manĝi [1]; kuŝiginte ilin sur la tero, li mezuris ilin per ŝnuro [2]; [li] mezuris per sia mankavo la akvon [3]; [per] mezurstango, havanta la longon de ses ulnoj […] li mezuris sur tiu konstruaĵo unu stangon laŭlarĝe kaj unu stangon laŭalte [4]; multe da kupro, en nemezurita kvanto [5]; ĉi tiuj konoj igis ilin observi la astrojn kaj mezuri la tempon [6]; egalmezura rapideco de kurado [7]; Jakob estas Lia hereda mezuritaĵo (tio, kion oni mezuris por dividi inter la heredantoj) [8]; [li] paŝmezuradis tra la ejo [9]. dek fojojn mezuru, unu fojon detranĉu PrV ;
Rim.: La objekto de la verbo povas montri la aĵon, kies eco estas taksota, aŭ la taksotan econ, sed ne la valoron trovitan per tia taksado.
2.
[mezur.0i.FIG]
en:
(figure) Taksi: mezuri la konsekvencojn de io; mi ne bezonis […] sciiĝi pri la pli detalaj cirkonstancoj kaj mezuri laŭ tio ĉi mian postulon FK ; vera plezuro ne mezuriĝas laŭ la elspezo [10]; sinjoro Craggs mezuris lin per [sia] rigardo BdV ; la inspektoro ŝin rigardmezuris [11]. mezuri laŭ sia metro (neobjektive taksi) PrV .
afrikanse:
meet
albane:
të matur
amhare:
መለካት
angle:
measure
arabe:
قياس
armene:
չափել
azerbajĝane:
ölçmək
beloruse:
мерыць, вымяраць
bengale:
পরিমাপ
birme:
တိုင်းတာ
bretone:
mentañ, muzuliañ
ĉeĥe:
měřit
dane:
måle
estone:
mõõtma
eÅ­ske:
neurtzeko
filipine:
sukatin
france:
mesurer (prendre la mesure) ~itaĵo: lot, part, portion paŝ~adi: arpenter rigard~i: jauger du regard
galege:
medir
germane:
messen
guĝarate:
માપવા
haÅ­se:
auna
hinde:
नाप
hispane:
medir
hungare:
(meg)mér, lemér ~itaĵo: kimért mennyiség paŝ~adi: kilép (lemér), lépésekkel lemér rigard~i: végigmér
irlande:
a thomhas
islande:
mæla
japane:
測定
jave:
ngukur
jide:
מאָס
jorube:
wọn
kanare:
ಅಳೆಯಲು
kartvele:
გავზომოთ
kazaĥe:
өлшеу
kimre:
mesur
kirgize:
ченөө
kmere:
វាស់
koree:
측정
korsike:
misurari
kose:
umlinganiselo
kroate:
mjeri
kurde:
pîvan
latine:
metiretur
latve:
izmērīt
laÅ­e:
ການວັດແທກ
litove:
matuoti
makedone:
мерење на
malagase:
mandrefy
malaje:
mengukur
malajalame:
അളവ്
malte:
ikejlu
maorie:
whanganga
marate:
मोजण्यासाठी
mongole:
хэмжих
nederlande:
meten
nepale:
उपाय
okcidentfrise:
mjitte
panĝabe:
ਮਾਪ
paŝtue:
د اندازه کولو
pole:
mierzyć
portugale:
medir, balizar
ruande:
igipimo
ruse:
мерить, измерить, измерять
samoe:
fua
sinde:
ماڻ
sinhale:
පියවරක්
skotgaele:
thomhas
slovake:
merať, odmerať
slovene:
merjenje
somale:
loo qiyaaso
ŝone:
chipimo
sote:
lekanya
sunde:
ngukur
svahile:
kupima
taĝike:
чен
taje:
วัด
tamile:
அளவிட
tatare:
үлчәү
telugue:
కొలవటానికి
ukraine:
виміру
urdue:
پیمائش
uzbeke:
o’lchov
vjetname:
đo lường
zulue:
ukulinganisa

mezuro

serĉi 'mezuro'
[mezur.0o]
en:
1.
[mezur.0o.ago]
en:
Ago mezuri: ne faru maljustaĵon en la juĝo, en la mezuro, en la peso, en la amplekso [12]; la ekzakta tempomezuro necesas por pruvi kelkajn asertojn de Einstein-a relativec-teorio [13].
2.
[mezur.0o.valoro]
en:
Mezurita valoro de iu grando: havi mezuron je: 170 centimetroj, tri hektaroj, cent mil paskaloj...; ŝnuro de tridek ulnoj prezentis ĝian mezuron ĉirkaŭe [14]; la riĉa ŝuisto […] prenis mezuron por ŝia malgranda piedo [15]; konduki du taglibrojn, unu veran […], la duan kun pli malgrandigitaj mezuroj de la traveturita vojo FK ; kreskaĵoj tie ofte distingas sin per tiaj grandegaj mezuroj, ke ni, eŭropanoj, tute ne povus ĝin kredi FK ; la egalmezura kaj mallaŭta spirado de la infano atestis dormon trankvilan Marta .
3.
[mezur.0o.enhavo]
en:
La kvanto enhavata en iu mezurilo; mezurunuo: „da“ post ia vorto montras, ke tiu ĉi vorto havas signifon de mezuro [16]; por la plimulto de la kulturaj popoloj estis enkondukita […] unu kondiĉa kolekto da mezuroj FK ; du mezuroj da hordeo [17]; li faris ĉirkaŭ la altaro foson, havantan la amplekson de du grenmezuroj [18]; „monato“ estas parto da tempo, ĉar ĝi esprimas simple mezuron [19].
4.
[mezur.0o.FIG]
en:
(figure) Amplekso, grado, intenseco de io nemateria; ĝusta amplekso aplikinda en donitaj cirkonstancoj; modereco, mezurateco: verko skribita en bona Esperanto antaŭ dudek kvin jaroj en plena mezuro (komplete, plengrade) konservas sian bonecon ankaŭ nun [20]; en ĝusta mezuro [21]; prudente […] laŭ mezuro de ebleco FK ; laŭ la mezuro de la progresado kaj riĉiĝado de l' lingvo oni devas eldonadi pli plenajn vortarojn DL ; instruitaj paroloj tre imponas, precipe se ili en sufiĉa mezuro estas traplektitaj per diversaj citatoj FK ; [li] laŭdadis la birdon super ĉiuj mezuroj [22]; tra vitro de teruro pligrandiĝas la mezuro (la intenseco de impreso pri danĝero) PrV ; oni intencas fari […] plantadon en granda mezuro FK ; labori laŭ la mezuro de siaj fortoj (tiom, kiom ili ebligas); memori pri mezuro (taŭga intenseco) en laboro kaj plezuro PrV ; petolado sen mezuro (senbrida) ne kondukas al plezuro PrV ; donu al krudulo plezuron, li ne scios mezuron PrV ; ni fieros ne pretermezure [23]. VD:skalo3
5.
[mezur.0o.MUZ]
en:
MUZ Baza unuo de takta muziko, la distanco inter du ĉefpulsoj: la temo por ĉakono kutime daŭras nur kvar mezurojn, sed la ario de Bach dividiĝas en du sekciojn el po ok mezuroj [24]. VD:takto
6.
[mezur.0o.POE]
en:
POE Kvanto de silaboj aŭ de piedoj en unu verso: poemoj […] sen rimoj kaj mezuroj, sen la sklaveco de rigora metriko [25]; ordinara parolo ne aranĝita laŭ versmezuro [26].
7.
[mezur.0o.MAT]
en:
MAT[27] (super σ-algebro `bb A`) Tia bildigo `mu` de `bb A` al la aro de reeloj, ke la bildo per ĝi de kunaĵo de numerebla disa familio el elementoj de la σ-algebro egalas la sumon de la iliaj bildoj; simb. `mu(∪ P_i)=sum mu(P_i)`: la bildo de la malplena aro per mezuro estas 0; MAT nulmezura subaro (apartenanta al la σ-algebro kaj kies mezuro estas 0). SUB:diraka mezuro, lebega mezuro
angle:
5. bar nul~a: null (set) 7. measure
bretone:
ment, muzul
ĉeĥe:
metrum verše
france:
mesure, mensuration, dose, modération, retenue (modération) havi ~on je: mesurer (avoir pour mesure) egal~a: cadencé, égal (régulier), mesuré (régulier), régulier (mesuré) laŭ la ~o de: dans la mesure de preter~e: outre mesure nul~a: (sous-ensemble) négligeable 7. mesure (math.)
germane:
1. Messung 2. Abmessung, Größe, Maß 3. Maß 4. Maß 5. Taktart 6. Versmaß, Metrum nul~a: Null-(menge) 7. Maß
hispane:
medida
hungare:
1. mérés havi ~on je: (vmilyen) mérete van egal~a: egyenletes 2. méret, (mért) nagyság 3. mérő (űrtartalom) laŭ la ~o de: vmihez mérten preter~e: mértéktelenül 4. mérték 5. ütem 6. versmérték, metrum nul~a: nullmértékű (halmaz) négligeable 7. mérték (matematikai)
nederlande:
1. meting 2. maat, grootte 3. maat 5. maat
pole:
1. pomiar 2. miara, rozmiar, wymiar, wielkość 3. miara 4. miara 5. takt nul~a: (podzbiór) miary zero 7. miara (w zbiorze)
ruse:
2. размер 3. мера 4. мера 5. размер 6. размер nul~a: нульмерное (подмножество) 7. мера
slovake:
metrum verša

mezurado

serĉi 'mezurado'
[mezur.0ado]
en:
Ago mezuri, mezuri plurajn dimensiojn de la sama objekto: li finis la mezuradon de la interna domo [28]; zorgi pri […] ĉia mezurado kaj pesado [29]; mi finis la mezuradon kaj kalkulojn pri la grando de la tero [30]; mezurado de la televid-spektantaro baze ne malsamas al aliaj statistikaj esploroj [31]; la mezurado de la malheliĝo de la stelo, kiam la planedo pasas antaŭ ĝi [32].
beloruse:
вымярэньне
ĉeĥe:
měření, vyměřování
germane:
Messung
hispane:
medición
hungare:
mérés
nederlande:
meting
pole:
pomiary
ruse:
измерение
slovake:
rozbor, skúška, test

mezurebla

serĉi 'mezurebla'
[mezur.0ebla]
en:
1.
[mezur.0ebla.KOMUNE]
en:
Tia, ke eblas ĝin mezuri: la nombro de la Izraelidoj estos kiel la sablo ĉe la maro, ne mezurebla kaj ne kalkulebla [33]. la […] tertremo estis mezurebla sur la tuta terglobo [34]; diabeto [estas] mezurebla per alta nivelo de sangosukero [35].
2.
[mezur.0ebla.MAT]
en:
MATMatVort (p.p. bildigo `f` de aro E al aro `bb F`, provizitaj per respektivaj σ-algebroj `bb A` kaj `bb B`) Tia, ke la inversa bildo per `f` de ĉiu elemento de `bb B` apartenas al `bb A`: se la `sigma`-algebroj estas borelaj, ĉiu kontinua bildigo estas ankaŭ mezurebla.
33. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Ĥosea 1:10
34. Monato, Evgeni Georgiev: Vulkanoj
35. Monato, Evgeni Georgiev: Aspektoj de vivekspekto, 2013
angle:
2. measurable (mapping)
bretone:
muzuliadus
france:
1. mesurable 2. (application) mesurable
germane:
2. messbar (-e Abbildung)
hungare:
mérhető
nederlande:
2. meetbaar
pole:
1. mierzalny, wymierny 2. (funkcja) mierzalna
ruse:
1. измеримый 2. измеримое (отображение)

mezurilo

serĉi 'mezurilo'
[mezur.0ilo]
en:
[mezur.0ilo.TEK]
en:
TEK Difinita objekto, per kiu oni mezuras: mia kunparolanto havis mezurilon, oran vergon, por mezuri la urbon kaj ĝiajn pordegojn kaj ĝian muron [36]; ĝusta pesilo, ĝusta ŝutmezurilo, kaj ĝusta verŝmezurilo estu ĉe vi [37]; oni metas [la brulantan lampon] ne en kaŝejon, nek sub grenmezurilon, sed sur la lampingon [38]; mi ne havas mezurilon por via beleco, nek vortojn [39]; (evitinde) ŝi tenis [la ŝalon], kaj li enmezuris en ĝin ses mezurilojn (t.e. mezurojn) da hordeo [40]; sensencaj kaj senmoralaj estas tiuj […] dumezurilaj politikaj principoj [41]; (figure) ĉiu mezuras alian per sia mezurilo (arbitre, nur laŭ propra plaĉo) PrV ; (figure) mezuri ĉion per la mezurilo de la modo EE .
bretone:
menter (benveg), muzulier (benveg)
ĉeĥe:
míra, měřidlo, měřič, měřící přístroj, měřítko, pravítko
france:
mesure (ustensile) per la ~ilo de: à l'aune de
germane:
Maßstab, Zollstock
hungare:
mérce, mérőeszköz, mérőműszer ĉiu ~as alian per sia ~ilo: másokat is a maga mércéjével mér per la ~ilo de: mércéjével
nederlande:
maat, maatstok, meetlat
pole:
miara, miarka, miernik
ruse:
мера, мерка, измерительный прибор
slovake:
meradlo, miera, mierka

*almezuri [42]

serĉi 'almezuri'
[mezur.al0i]
en:
(tr)
Fari mezuradon por alĝustigi ion: almezurado de roboj [43]; simpla kaj komune akceptita regulo, ke, por diri ion pri la valoro kaj ecoj de objekto, oni devas ĝin antaŭe ĉirkaŭrigardi, taksi kaj almezuri Marta .
ĉeĥe:
vzít míru
germane:
anmessen (Kleidung)
hungare:
felpróbál, hozzámér
nederlande:
aanpassen
pole:
przymierzać, dopasować
ruse:
примерить
slovake:
brať mieru

angulmezurilo

serĉi 'angulmezurilo'
[mezur.angul0ilo]
en:
TEKMATPIV1
Duondisko ks, kun gradigita cirkonferenco, servanta por mezuri angulojn: „Kvadranto“ estis angulmezurilo, tiu proponita de Vernier havis skalon en duonaj gradoj, al kiu li kontraŭmetis moveblan skalon [44].
angle:
protractor
bretone:
kornventer
ĉeĥe:
přístroj na měření úhlů, úhloměr, úhlové měřítko
france:
rapporteur
germane:
Transporteur
hispane:
transportador
hungare:
szögmérő
nederlande:
gradenboog
pole:
kątomierz
ruse:
транспортир
slovake:
uhlomer

ĉirkaŭmezuro

serĉi 'ĉirkaŭmezuro'
[mezur.cxirkaux0o]
en:
PIV1
Mezuro de la ĉirkaŭo: la plimulto de la loĝantoj estas altstaturaj kaj de pli vasta ĉirkaŭmezuro ol la indiĝenoj de tiuj najbaraj landoj [45]. VD:cirkonferenco, perimetro
france:
tour (mesure)
germane:
Umfang
hungare:
körméret, kerület
pole:
obwód (w szczególności: w pasie, w talii)
rumane:
circuit

kunmezurebla

serĉi 'kunmezurebla'
[mezur.kun0ebla]
en:
MATMatVort
(p.p. du nombroj) Kies kvociento estas racionala: la pitagoranoj pruvis, ke la diagonalo de kvadrato estas nekunmezurebla kun ĝia latero. SIN:komunona
Rim.: Tiu ĉi termino estas paŭsaĵo de la respondaj nacilingvaj terminoj kaj referencas al la historio: oni tiam demandis sin, ĉu du samdimensiaj grandoj estas mezureblaj per entjeraj nombroj de la sama mezurunuo.
angle:
commensurable nekun~ebla: incommensurable
bretone:
kenvuzuliadus nekun~ebla: digenvuzuliadus
france:
commensurable nekun~ebla: incommensurable
germane:
kommensurabel nekun~ebla: inkommensurabel
hungare:
összemérhető nekun~ebla: nem összemérhetető
pole:
współmierny nekun~ebla: niewspółmierny
ruse:
соизмеримый nekun~ebla: несоизмеримый

laÅ­mezura

serĉi 'laŭmezura'
[mezur.laux0a]
en:
[mezur.laux0a.KOMUNE]
en:
Konforma al ies mezuroj 2, al la konvena mezuro 4: laŭmezura vesto (farita per aparta alĝustigo al iu persono); akvon trinku laŭmezure, po sesono de hino trinku de tempo al tempo [46]; [la konstruaĵo] estis farita el multekostaj ŝtonoj, ĉirkaŭhakitaj laŭmezure, segitaj per segilo [47].
beloruse:
laŭ~e: па памеру
bretone:
diouzh muzul
france:
avec mesure, sur mesure laÅ­~e: sur mesure, avec mesure
germane:
angemessen
hispane:
a la medida
hungare:
méretes, méret szerinti laŭ~e: mérték szerint
pole:
(zrobiony, szyty) na miarę
ruse:
в меру, по мерке (об одежде) laŭ~e: по размеру, соразмерно

laÅ­mezure kiel

serĉi 'laŭmezure kiel'
[mezur.laux0ekiel]
en:
[mezur.laux0ekiel.KOMUNE]
en:
En rilata kvanto, kiel..., laŭgrade kiel...: mi vicigis ilin ĉiujn sur unu flanko, kaj pasigis ilin poste al la alia flanko unu post la alia laŭmezure, kiel [la fraŭlinoj] estis lotintaj [48]; laŭmezure kiel mi alproksimiĝis al la pordo, kreskis mia angoro [49]. VD:ju, kiom
48. Jean-Jacques Rousseau, trad. André Gilles: La revadoj de soleca promenanto, Naŭa promenado
49. G. de Maupassant, trad. D. Luez: La Mastrino, La Ondo de Esperanto, 1999:1 (51)
france:
à proportion de ce que, à mesure que
germane:
in dem Maße wie, entsprechend
hungare:
attól függően, hogy

senmezura, pretermezura, supermezura

serĉi 'senmezura'
serĉi 'pretermezura'
[mezur.sen0asuper0a]
en:
Eksterordinare granda, tro granda: amo supermezura ne estas plezura PrV ; fierante pretermezure [50]; kiam li repudiis sian edzinon, li komencis drinki senmezure [51].
beloruse:
празьмерны, велізарны
bretone:
divuzul, hep muzul, dreist muzul
ĉeĥe:
bez míry (adj.), nezměrný
france:
démesuré, disproportionné (excessif), excessif, immodéré
germane:
maßlos, unmäßig
hungare:
mértéktelen, irdatlan, méret feletti
nederlande:
uitermate
pole:
niezmierzony, niezmierny, nieogarniony
ruse:
безмерный, сверх меры
slovake:
nesmierny, nezmerateľný, obrovsky

diraka mezuro

serĉi 'diraka mezuro'
[mezur.diraka0o]
en:
MAT
(rilate punkton `a`) Mezuro, kiu ĵetas la elementon `P` de la σ-algebro al 1, se `a in P`, kaj al 0 aliokaze. VD:Dirako.
angle:
Dirac['s] measure
bretone:
muzul Dirac
france:
mesure de Dirac
germane:
Diracsches Maß
hungare:
Dirac-mérék
pole:
miara Diraca
ruse:
мера Дирака

lebega mezuro

serĉi 'lebega mezuro'
[mezur.lebega0o]
en:
MAT
(super la borela σ-algebro super la aro de reeloj) Mezuro, difinita per tio, ke sur intervalo `(a,b)` ĝi alprenas la valoron `(b-a)`: fine restas nur aro (la aro de Cantor) kun lebega mezuro 0, ĉar la sumo de la mezuroj de la forĵetitaj intervaloj estas 1 [52]. VD:Lebego
angle:
Lebesgue['s] measure
bretone:
muzul Lebesgue
france:
mesure de Lebesgue
germane:
Lebesguesches Maß
hungare:
Lebesgue-mérték
pole:
miara Lebesgue'a
ruse:
мера Лебега

administraj notoj

pri ~ilo:
    Estas pliaj interesaj ekz-oj de ~ilo en la Biblio :
    ~poto, ~stango, ~sxnuro, ~vazo. [MB]
  
kun~ebla: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
diraka ~o: Mankas dua fontindiko.
diraka ~o: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.