Aldoni tradukojn al ReVo:

*uz/i PV

*uzi

serĉi 'uzi'
[uz.0i]
en:
(tr)
1.
[uz.0i.KOMUNE]
en:
Preni ion kiel rimedon por atingi celon: mi devis uzi mian poŝan tranĉilon [1]; viajn plej bonajn junulojn kaj viajn azenojn li […] uzos por siaj laboroj [2]; se vi eĉ […] uzus por vi multe da sapo, via malvirto tamen restos [3]; ni uzu do ruzon [4]; oni uzis helpilojn, por subzoni la ŝipon [5]; uzi siajn proprajn piedojn [6]; mi posedis bototirilon kaj kombilon, kiujn mi neniam uzis [7]; mi uzis nenion el tiuj rajtoj [8]; anstataŭ la vorto je ni povas ankaŭ uzi akuzativon sen prepozicio [9]; la artikolo ‚la‘ estas uzata tiam, kiam ni parolas pri personoj aŭ objektoj konataj [10]; [la ĵurnalistoj] uzis la imagon por elverki artikolojn kun frapantaj titoloj KKl ; mi uzis la saman pretekston ChB ; uzi monon kaj admonon kaj flaton kaj baton (ĉiujn rimedojn) PrV ; ŝlosilo uzata ruston ne konas PrV . SIN:apliki2, utiligi2
2.
[uz.0i.konsumi]
en:
Konsumi por kontentigi bezonon: uzu iom da vino pro la stomako [11]; la princo uzis tri tagojn por ĉi tiu vojaĝo [12]; ni uzu bone la vivon, ĉar la vivo ne estas longa [13]. VD:eluzi, foruzi, ĝui
afrikanse:
gebruik
albane:
përdorimi
amhare:
አጠቃቀም
angle:
use ~ata: used.
arabe:
استخدام
armene:
օգտագործումը
azerbajĝane:
istifadə
beloruse:
карыстацца, карыстаць, ужываць
bengale:
ব্যবহার
birme:
အသုံးပြု
bosne:
koristiti
ĉeĥe:
použít, požívat, upotřebit, užít, užívat
ĉine:
以 [yǐ], 使用 [shǐyòng], 利用 [lìyòng], 施用 [shīyòng], 用 [yòng], 运 [yùn], 運 [yùn]
dane:
brug
estone:
kasutamine
eÅ­ske:
erabilera
filipine:
gamitin
finne:
käyttää
france:
employer (utiliser), utiliser ~i monon kaj admonon kaj flaton kaj baton: faire des pieds et des mains.
galege:
uso
germane:
1. benutzen, gebrauchen 2. verbrauchen, nutzen
guĝarate:
ઉપયોગ
haitie:
itilize
haÅ­se:
amfani
hinde:
उपयोग
hispane:
usar, utilizar
hungare:
használ
igbe:
iji
indonezie:
menggunakan, mempergunakan, memanfaatkan, memakai ~ata: digunakan, dipakai, terpakai.
irlande:
úsáid
islande:
notkun
japane:
使用 [しよう]
jave:
nggunakake
jide:
נוצן
jorube:
lilo
kanare:
ಬಳಕೆ
kartvele:
გამოყენება
kazaĥe:
пайдалану
kimre:
defnydd
kirgize:
колдонуу
kmere:
ប្រើ
koree:
사용
korsike:
‘usu
kose:
ukusebenzisa
kroate:
koristiti
kurde:
bikaranîn
latine:
usus
latve:
izmantot
laÅ­e:
ການນໍາໃຊ້
litove:
naudoti
makedone:
употреба
malagase:
fampiasana
malaje:
penggunaan
malajalame:
ഉപയോഗം
malte:
użu
maorie:
whakamahi
marate:
वापर
monge:
siv
mongole:
ашиглах
nederlande:
gebruiken ~ata: gebruikt.
nepale:
प्रयोग
njanĝe:
ntchito
okcidentfrise:
brûke ~ata: brûkt.
panĝabe:
ਵਰਤਣ
paŝtue:
استعمال
portugale:
usar, utilizar
ruande:
koresha
ruse:
употреблять, использовать
samoe:
faʻaaogā
sinde:
استعمال
sinhale:
භාවිතය
skotgaele:
cleachdadh
slovake:
použiť, používať, upotrebiť
slovene:
uporaba
somale:
isticmaalka
ŝone:
shandisa
sote:
sebelisa
sunde:
pamakean
svahile:
kutumia
svede:
använda
taĝike:
истифода бурдан
taje:
ใช้
tamile:
பயன்பாடு
tatare:
куллану
telugue:
ఉపయోగం
tibete:
བེད་སྤྱོད་བྱེད་
tokipone:
kepeken
turke:
kullanmak
ukraine:
використання
urdue:
استعمال
uzbeke:
foydalanish
vjetname:
sử dụng
zulue:
ukusetshenziswa

uzo

serĉi 'uzo'
[uz.0o]
en:
[uz.0o.KOMUNE]
en:
Preno de io kiel rimedo: la elfknabino jam dancis […] ĉarme farante uzon de siaj ŝaloj [14]; la brikoj […] rompiĝis, sed ili ankaŭ trovis […] uzon [15]; fari uzon el ĉiu parteto Marta ; post la uzo de la aerostato mi ĝin forbruligos [16]; oni bezonis jam helpi al si per priskriba uzo de kelke da vortoj EE ; li faris uzon de la rajto, kiun oni donis al li Marta ; mi jam per tiu ruz-uzo atingis la celon LSB . VD:utilo
beloruse:
карыстаньне, ужываньне
ĉeĥe:
používání, požívání, upotřebení, užívání
ĉine:
用法 [yòngfǎ], 用途 [yòngtú]
finne:
käyttö
france:
usage
germane:
Gebrauch, Anwendung
hispane:
uso
indonezie:
penggunaan, pemanfaatan, pemakaian
japane:
使用 [しよう], 利用 [りよう], 用途 [ようと]
ruse:
употребление, использование, применение
slovake:
používanie, upotrebenie
taje:
การใช้
ukraine:
ужиток, уживання, користування, використання

*uzado

serĉi 'uzado'
[uz.0ado]
en:
[uz.0ado.KOMUNE]
en:
Daŭra, ofta uzo: li ordonis instrui al la Judoj la uzadon de pafarko [17]; ĝia uzado [de la artikolo] estas tia sama kiel en la aliaj lingvoj [18]; solvi la demandon, kia nome arta lingvo estos enkondukita en komunan uzadon [19]; la praktika uzado de nia lingvo fariĝas ĉiam pli kaj pli granda [20]; ĉambro, okupita de fraŭlino […] por ŝia propra uzado KPr ; junuloj tenis sub la brako grandajn librojn […] duone disŝiritajn de uzado Marta .
17. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, II. Samuel 1:18
18. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, § 27
19. L. L. Zamenhof: Esenco kaj Estonteco, 6
20. L. L. Zamenhof: Paroloj, Parolado antaÅ­ la Kvara Kongreso Esperantista en Dresden en la 17a de aÅ­gusto 1908
beloruse:
карыстаньне, ужываньне
ĉeĥe:
používání, požívání, upotřebení, užívání
ĉine:
用法 [yòngfǎ]
finne:
käyttö
france:
utilisation
germane:
Gebrauch
hispane:
utilización
hungare:
használat
indonezie:
penggunaan, pemanfaatan, pemakaian
japane:
使用 [しよう], 常用 [じょうよう], 使用法 [しようほう]
nederlande:
gebruik
portugale:
utilização
ruse:
употребление, использование
slovake:
používanie, upotrebenie
svede:
användning
taje:
การใช้
ukraine:
ужиток, уживання, користування, використання

*uzaĵo

serĉi 'uzaĵo'
[uz.0ajxo]
en:
[uz.0ajxo.KOMUNE]
en:
Ĉio, kion oni uzas: ambaŭ uzaĵoj sekve de tro multa frotado estis proksima al forviŝiĝo BdV ; ne ignoru klasikajn […] am-uzaĵojn [21]. VD:aparato, ilo, materialo1, rimedo
21. La Ondo de Esperanto, 2000, No 5 (67)
beloruse:
прылада, інструмэнт
ĉine:
用具 [yòngjù]
finne:
käyttöesine, tarve-esine, tarveaine
germane:
Gebrauchsgegenstand, Arbeitsgerät, Gerätschaft, Utensil
hispane:
utensilio
hungare:
használati eszköz
indonezie:
barang gunaan
japane:
用具 [ようぐ], 用品 [ようひん]
nederlande:
gebruiksvoorwerp
ukraine:
річ, приладдя, припас

uzanto

serĉi 'uzanto'
[uz.0anto]
en:
Tiu, kiu uzas ion: la malmultaj uzantoj de tiu strateto preterpasis rapide ChR ; la verko perdus sian eksterordinare necesan karakteron de dogma fundamenteco, kaj […] la uzanto ne havus la certecon, ke mi morgaŭ ne faros ian alian ŝanĝon [22]; la uzanto de Volapuk nepre devas ĝin konstante ripetadi, ĉar alie li ĝin baldaŭ forgesas EE ; la uzanto estas la eksperto kiu informas la farinton pri kiel bone aŭ malbone li faris instrumenton por ĝia celata uzo Rsp ; Esperanto-parolantoj ofte estas pli postulemaj komputil-uzantoj ol aliaj [23]; uzanto de Interreto [24]; post kiam la instalado finiĝis, la uzanto havas antaŭ si tre profesie aspektantan ekranon, kun pluraj pendomenuoj kaj amaseto da butonoj [25]. VD:salutnomo
22. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, AntaÅ­parolo
23. PaÅ­l Peeraerts: Por lingvemaj komputilemuloj ..., Monato, 1995/06, p. 22
24. Roland Rotsaert: Universala Retlingvo, Monato, 2000/04, p. 26
25. Paŭl Peeraerts: Monato, Ni levu la ĉapelon!, 1995/05, p. 16
angle:
user
beloruse:
карыстальнік
ĉine:
用戶 [yònghù], 用户 [yònghù], 使用者 [shǐyòngzhě], 施手术者 [shīshǒushùzhě], 施手術者 [shīshǒushùzhě], 运输行业者 [yùnshūhángyèzhě], 運輸行業者 [yùnshūhángyèzhě], 电话接线生 [diànhuàjiēxiànshēng], 電話接線生 [diànhuàjiēxiànshēng]
germane:
Anwender, Benutzer, Nutzer
indonezie:
pengguna, pemakai
japane:
使用者 [しようしゃ], ユーザ
taje:
ผู้ใช้

uzebla

serĉi 'uzebla'
[uz.0ebla]
en:
1.
[uz.0ebla.aplikebla]
en:
Tia, ke oni povas uzi ĝin, kvankam eble ne perfekte taŭga aŭ en iom eluzita stato: tiom da konado de homoj […], tiel uzebla por la praktika vivo BdV ; oni devas favori per ĉiuj uzeblaj rimedoj la korajn, sciencajn, sindonemajn homojn, kiuj kuraĝas entrepreni tiun grandegan batalon [26]; tiu ĉi simbola skribado […] estas tre maloportuna kaj malfacile uzebla [27]. VD:aplikebla, sendifekta
2.
[uz.0ebla.neperfekta]
en:
Funkcianta malgraŭ iom da difektoj aŭ ne perfekta taŭgeco: la lanterno […] ankoraŭ estas uzebla [28]; ne ĉiuj violonĉeloj kostas tiom da mono, […] vi povos aĉeti uzeblan instrumenton por cent guldenoj [29]. VD:provizora, surogata
angle:
usable
beloruse:
прыдатны, практычны, карысны
ĉine:
使得 [shǐde], 可利用 [kělìyòng], 合用 [héyòng], 中用 [zhòngyòng]
france:
utilisable
germane:
nutzbar
indonezie:
dapat digunakan, dapat dipakai
japane:
使用できる [しようできる], 利用できる [りようできる]

uzinda

serĉi 'uzinda'
[uz.0inda]
en:
Tia, ke valoras uzi ĝin; utila: la libro estas bona kaj uzinda por lernantoj kaj lernigantoj [30]; la broŝuro […] povas fariĝi tre taŭga propagandilo, uzinda dum poresperantaj kampanjoj [31]. SIN:konvena1.a, oportuna1, taŭga
30. Monato, Probal Daŝgupto: Verki unu por la aliaj, 2003
31. Monato, Nikolao Gudskov: Helpilo por kontraÅ­stari al imperiismo, 2003
angle:
useful
beloruse:
карысны, варты ўжываньня
ĉine:
有用 [yǒuyòng], 管用 [guǎnyòng], 有益 [yǒuyì]
france:
utile
germane:
nützlich
indonezie:
berguna, bermanfaat

eluzi

serĉi 'eluzi'
[uz.el0i]
en:
(tr)
1.
[uz.el0i.elcxerpi]
en:
Uzi tute, elĉerpe por tiri plenan utilon el io: Miajn sagojn Mi ĉiujn eluzos kontraŭ ilin [32]; lia spirita kapablo ne havis sufiĉe da forto, por eluzi tiujn trezorojn, kiujn li devas eluzi konforme al sia destino [33]; nu, knabino, eluzu viajn ungojn KPr ; [li] eluzis, kompreneble, tiujn pozitivajn rezultojn Ret ; [ili] eluzis el siliko faritajn kojnojn por bati, bori, fosi, tranĉi Ret ; malalta homo, ekzemple, aspektos ridinde, se li eluzos sian plenan voĉon kaj preskaŭ kriegante faros la tutan paroladon Ret ; nun li eluzas sian plej fortan atuton Ret ; mi povus pasigi la posttagmezon por agrable eluzi mian liberecon VaK . VD:ekspluati, elĉerpi, profiti, utiligi
2.
[uz.el0i.foruzi]
en:
Uzi ĝis difektiĝo; foruzi, trouzi: [ili] eluzos la produktojn de siaj manoj ĝis plena malnoviĝo [34]; la senĉesa movado de eliro kaj de aliro naskis senĉesan frotadon, kiu [la ŝnuron] rapide eluzis KPr ; la pivotoj estas eluzitaj kaj estas ne eble enmeti novajn [35]. VD:trivi
beloruse:
выкарыстаць, спажыць, вычарпаць (праз спажываньне)
ĉeĥe:
2. obnosit, opotřebovat, využít
ĉine:
1. å‹‹ç»© [xÅ«njÄ«], 勳績 [xÅ«njÄ«], 朘 [juān]
finne:
2. käyttää loppuun, kuluttaa (tehdä kuluneeksi)
france:
2. user
germane:
1. ausnutzen 2. abnutzen
hispane:
2. desgastar
hungare:
2. elhasznál (elkoptat), elkoptat (elhasznál)
indonezie:
mengeruk (keuntungan, sumber daya, dll.), mengeksploitasi
japane:
使いきる [つかいきる], 使い古す [つかいふるす]
nederlande:
2. verslijten
portugale:
2. gastar
ruse:
2. Ð¸ÑÐ¿Ð¾Ð»ÑŒÐ·Ð¾Ð²Ð°Ñ‚ÑŒ, износить, истрепать
slovake:
2. opotrebovaÅ¥, zodraÅ¥
svede:
2. slita ut
taje:
ใช้จนหมด, ใช้จนพัง
ukraine:
використовувати, зношувати

eluzitaĵo

serĉi 'eluzitaĵo'
[uz.el0itajxo]
en:
[uz.el0itajxo.KOMUNE]
en:
Afero, kiun longa aŭ intensa uzo tro difektis: la homoj mokadis la malnovan eluzitaĵon [36].
beloruse:
рызьзё, старызна
finne:
risa, rämä, vanha roju
france:
vieillerie
hispane:
vejestorio
indonezie:
barang bekas, loakan
japane:
使い古し [つかいふるし], ぽんこつ
ruse:
ветошь, старьё, обноски

foruzi

serĉi 'foruzi'
[uz.for0i]
en:
(tr)
[uz.for0i.KOMUNE]
en:
Konsumi per uzado: ĉar la sumo estis pli granda, ol li iam antaŭe foruzis pojare, li provis trovi alian manieron forfluigi la monon HsT ; foruzi sian tempon de la neceso al la superfluo VaK ; vi foruzas vian energion de la kreanta laboro VaK ; oni foruzis ĉiun farbon, […] ĉu bruna, verda, viola, vermiljona, flava aŭ oranĝa [37]; presiloj havas nur normajn paperformatojn, do ankaŭ deklinia notico foruzas folion A4 [38]; pli rapida procesoro foruzas pli da elektro [39]; en Strasburgo oni foruzas sian tempon ne nur por muziko [40].
beloruse:
спажыць, выкарыстаць
ĉeĥe:
spotřebovat se užíváním, zcela se opotřebit
ĉine:
罄 [qìng], 耗尽 [hàojìn], 耗盡 [hàojìn], 尽 [jìn], 盡 [jìn]
finne:
käyttää loppuun
france:
épuiser
germane:
aufbrauchen
hispane:
terminar, agotar
hungare:
felhasznál, elfogyaszt
indonezie:
menghabiskan
japane:
消耗する [しょうもうする], 消費する [しょうひする], 使い果たす [つかいはたす]
nederlande:
verbruiken
portugale:
esgotar, gastar
ruse:
использовать, износить, израсходовать, истратить
slovake:
spotrebovať
ukraine:
використовувати, витрачати, зношувати

fuŝuzi

serĉi 'fuŝuzi'
[uz.fusx0i]
en:
[uz.fusx0i.KOMUNE]
en:
Difekti uzante, mallerte, malbone uzi: se ne ekzistas laborista organizo, la mono estos donacata al burĝa societo, kiu ĝin fuŝuzos por propagandi ĉe policistoj [41].
41. E. Lanti: For la NeÅ­tralismon!, [1928]
beloruse:
зламаць, пашкодзіць (пры ўжываньні)
finne:
käyttää taitamattomasti, pilata
france:
déglinguer, mal employer
hispane:
estropear, dañar, romper
hungare:
tönkretesz, elront
japane:
使い損なう [つかいそこなう]
ruse:
сломать, угробить

kunuzi

serĉi 'kunuzi'
[uz.kun0i]
en:
(tr)
[uz.kun0i.KOMUNE]
en:
Plurhome, samtempe aŭ komune uzi: de tempo al tempo eblos ke 2 instruistoj kunuzos unu loĝejon [42].
42. -: Mazingira, 2008
beloruse:
ужываць (сумесна)
ĉine:
合用 [héyòng], 共享 [gòngxiǎng], 分享 [fēnxiǎng]
france:
partager (utiliser en commun)
hispane:
compartir
indonezie:
berbagi, memakai bersama-sama
taje:
ใช้ด้วยกัน

misuzi, malbonuzi

serĉi 'misuzi'
serĉi 'malbonuzi'
[uz.mis0i]
en:
(tr)
[uz.mis0i.KOMUNE]
en:
Uzi en maniero, kiu ne estas ĝusta aŭ kiu havas malbonajn sekvojn: misuzi sian aŭtoritaton; vi misuzas tro da loko LSB ; mi misuzis la privilegiojn da la partia funkciulino Metrop ; mi sentas, ke mi misuzas vian amikecon, ke mi estas malhonesta, ke mi trompas vin Tor ; ne misuzu tiun ĉi figuron, ĉar facile povas okazi, ke la aŭskultantoj ne komprenos la sencon Ret ; mi malbonuzis la gastamon de via domo BdV . VD:molesti
angle:
misuse
beloruse:
ужываць неналежным чынам, злоўжываць
ĉeĥe:
chybně užít, chybně užívat, nesprávně užít, zneužít, zneužívat
ĉine:
滥用 [lànyòng], 濫用 [lànyòng], 錯用 [cuòyòng], 错用 [cuòyòng], 誶 [suì], 谇 [suì]
finne:
käyttää väärin
france:
abuser (de)
germane:
missbrauchen
hispane:
abusar (de)
hungare:
visszaél
indonezie:
menyalahgunakan
japane:
誤用する [ごようする], 悪用する [あくようする]
nederlande:
misbruiken
pole:
nadużywać, używać w sposób niewłaściwy, zmarnować
portugale:
prefixo que indica mal
rumane:
abuza, abuz, risipă
ruse:
злоупотреблять, неверно использовать, использовать не по назначению
slovake:
zneužiť
taje:
ใช้ไปในทางที่ผิด
ukraine:
зловживати, неправильно використовувати

*trouzi

serĉi 'trouzi'
[uz.tro0i]
en:
(tr)
[uz.tro0i.KOMUNE]
en:
Uzi super la ĝusta, ordinara mezuro: unu vorton ankoraŭ, ŝi diris, se mi ne trouzas vian komplezon ChL ; oni ekstreme trouzis ĉi tiun komparon, kiu nun rememorigas ion tute alian [43]; mi timus trouzi vian tiel grandvaloran tempon KPr ; li estis dorlotata, trouzis sian sukceson, faris diversajn frenezaĵojn [44]; mia bona edukiteco detenis min trouzi ilian regalemon VaK ; fidante je la malfacila kontrolebleco de siaj rakontoj [ili] ofte trouzas la kredemon de la legantaro VaK . VD:disipi, malŝpari
beloruse:
злоўжываць, ужываць празьмерна
ĉeĥe:
nadužít, nadužívat, zneužít
ĉine:
浪費 [làngfèi], 浪费 [làngfèi], 滥施 [lànshī], 濫施 [lànshī], 糟踏 [zāotà]
finne:
käyttää ylettömästi, käyttää liikaa
france:
abuser (de)
germane:
zu sehr ausnutzen, verschwenden
hispane:
abusar (de)
hungare:
kihasznál (túlzottan), túlzottan igénybe vesz
japane:
乱用する [らんようする], 使いすぎる [つかいすぎる]
nederlande:
misbruik maken
portugale:
abusar
ruse:
злоупотреблять
slovake:
nadužívať, zneužívať
taje:
ใช้มากเกินไป
ukraine:
надуживати, зловживати

unuuza

serĉi 'unuuza'
[uz.unu0a]
en:
[uz.unu0a.KOMUNE]
en:
Kiu estas uzebla nur unu fojon, poste ne plu: volontuloj disdonadis teon en unuuzaj tasoj [45].
45. K. Kniivilä: Homoj de Putin, 2016
beloruse:
аднаразовы
ĉine:
一次性 [yīcìxìng]
france:
à usage unique, jetable
indonezie:
sekali pakai
japane:
使い捨ての [つかいすての]
taje:
ใช้ได้ครั้งเดียว, ใช้แล้วทิ้ง

fruktuzo

serĉi 'fruktuzo'
[uz.frukt0o]
en:
[uz.frukt0o.JUR]
en:
JUR Leĝa rajto, laŭ kiu iu povas utiligi aferon, posedaĵon, heredaĵon, prenante por sia profito nur la produktaĵojn aŭ rentojn, sed ne tuŝante la bienon aŭ la kapitalon.
beloruse:
узуфрукт
ĉeĥe:
požívací právo
ĉine:
用益物权 [yòngyìwùquán], 用益物權 [yòngyìwùquán], 受益权 [shòuyìquán], 受益權 [shòuyìquán]
finne:
käyttöoikeus, nautinta
france:
usufruit
germane:
Nießbrauch
hispane:
usufructo
hungare:
haszonélvezet
japane:
用益権 [ようえきけん]
nederlande:
vruchtgebruik
portugale:
usufruto
ruse:
право пользования
slovake:
užívacie právo
ukraine:
узуфрукт

administraj notoj

frukt~o: Mankas dua fontindiko.
frukt~o: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.