*ŝton/o PV

*ŝtono

1.
MIN Malmola pli malpli granda minerala maso: sur la tero kuŝas ŝtono [1]; ruli ŝtononZ ; Mi faros Jerusalemon amaso da ŝtonoj [2]; alligi ŝtonon al ĵetiloZ ; saĝo estas pli bona ol multekostaj ŝtonoj [3]; ĉiuj alportas sian ŝtonon (kunlaboras) por la konstruoZ ; trafi du celojn per unu ŝtono (per sama rimedo havi du profitojn) PrV ; per unu ŝtono oni du ĵetojn ne faras (por sukcesi oni ne devas samtempe celi plurajn atingotaĵojn; vd leporo) PrV ; ne mi ĵetis la unuan ŝtonon (ne mi unue atakis, iniciatis la malamikajn agojn); (figure) ĵeti ŝtonojn sur la vojon de iu (intence aranĝi malfacilaĵojn al iu); ŝtono de falpuŝiĝo (falilo; kaŭzo de skandalo) PrV .
2.
MED Negranda ŝtoneca konkremento kiu fojfoje formiĝas en glandoj aŭ iliaj duktoj: havi ŝtonon en reno, galveziko, salivglando. VD:galŝtona malsano, salivŝtona malsano, urinŝtona malsano
afrikanse:
 klip
albane:
 guri
amhare:
 ድንጋይ
angle:
1. stone 2. calculus
arabe:
 حجر
armene:
 քար
azerbajĝane:
 daş
beloruse:
 камень ~o de falpuŝiĝo: камень спатыкненьня .
bengale:
 পাথর
birme:
 ကျောက်သည်
bosne:
 kamena
dane:
 sten
estone:
 kivi
eŭske:
 harria
filipine:
 bato
france:
trafi du celojn per unu ~o: faire d'une pierre deux coups. 1. pierre 2. calcul (médecine)
galege:
 pedra
germane:
 Stein
guĝarate:
 પથ્થર
haitie:
 wòch
haŭse:
 dutse
hebree:
 אבן
hinde:
 पत्थर
hispane:
 piedra trafi du celojn per unu ~o: matar dos pájaros de un tiro. ~o de falpuŝiĝo: escollo. 1. piedra 2. cálculo (medicina)
hungare:
  ~o de falpuŝiĝo: botránykő.
igbe:
 nkume
indonezie:
 batu
irlande:
 cloch
islande:
 steinn
itale:
1. pietra, sasso 2. calcolo
japane:
 
jave:
 watu
jide:
 שטיין
jorube:
 okuta
kanare:
 ಕಲ್ಲು
kartvele:
 ქვის
kazaĥe:
 тас
kimre:
 cerrig
kirgize:
 таш
kmere:
 ដុំថ្ម
koree:
 
korsike:
 petra
kose:
 ilitye
kroate:
 kamena
kurde:
 kevir
latine:
 lapis
latve:
 akmens
laŭe:
 ກ້ອນຫີນ
litove:
 akmuo
makedone:
 камен
malagase:
 vato
malaje:
 batu
malajalame:
 കല്ല്
malte:
 ġebel
maorie:
 kohatu
marate:
 दगड
monge:
 pob zeb
mongole:
 чулуу
nederlande:
 steen
nepale:
 ढुङ्गा
njanĝe:
 mwala
okcidentfrise:
 stien
panĝabe:
 ਪੱਥਰ ਨੂੰ
paŝtue:
 ډبره
pole:
1. kamień 2. kamień
portugale:
 pedra
ruande:
 ibuye
ruse:
 камень ~o de falpuŝiĝo: камень преткновения .
samoe:
 maʻa
sinde:
 پٿر
sinhale:
 ගල්
skotgaele:
 cloiche
slovene:
 kamen
somale:
 dhagax
ŝone:
 ibwe
sote:
 lejoe
sunde:
 batu
svahile:
 jiwe
svede:
 sten
taĝike:
 санг
taje:
 หิน
tamile:
 கல்
tatare:
 таш
telugue:
 రాయి
tibete:
1. རྡོ་
tokipone:
 kiwen
ukraine:
 камінь
urdue:
 پتھر
uzbeke:
 tosh
vjetname:
 đá
zulue:
 tshe

ŝtona

1.
El ŝtono: mi dezirus loĝi en granda ŝtona kastelo [4].
2.
(figure) Fortika nevenkebla: ili dormis ŝtonan dormonB SIN:fera 2, ŝtala 2
3.
(figure) Ne mildigebla, senkompata, senindulga, senama: koro ŝtonaZ SIN:marmora
angle:
1. stone 2. iron, cast-iron 3. hard, stone
beloruse:
 каменны
france:
 lithique, de pierre
germane:
1. steinern, aus Stein 2. wie ein Stein 3. aus Stein
hispane:
 lítico, de piedra 1. de piedra, pétreo 2. de piedra 3. de piedra
hungare:
 kő-, kőkemény, kőből való
itale:
 litico, di pietra
nederlande:
 stenen, van steen
pole:
1. kamienny 2. kamienny 3. kamienny
ruse:
 каменный
tokipone:
 kiwen
ukraine:
 кам’яний, камінний

ŝtonego

MIN Granda nemovebla ŝtono: tombo […] elhakita el ŝtonego [5]. SIN:roko
5. La Nova Testamento, S. Marko 15:46
angle:
 boulder
beloruse:
 уцёс, скала, валун, камлыга
france:
 roc
germane:
 Fels
hispane:
 roca
hungare:
 kőszikla
itale:
 masso
nederlande:
 rotsblok
pole:
 głaz, skała, kamol (pot.)
ruse:
 утёс, скала
ukraine:
 стрімчак, бескид, скеля

ŝtoneto

MIN Tre malgranda ŝtono: (figure) lia buŝo estas plena de ŝtonetojZ (li malklare prononcas). VD:gruzo, sablo
angle:
 pebble
beloruse:
 каменьчык
france:
 caillou
germane:
 Steinchen, Kiesel
hispane:
 guijarro, chino, canto rodado
hungare:
 kavics
indonezie:
 kerikil
itale:
 pietruzza, sassolino
nederlande:
 kiezelsteen
pole:
 kamyk, kamyczek
ruse:
 камешек
ukraine:
 камінець

ŝtonejo, ŝtonrompejo, ŝtonminejo

Loko kie oni ekspluatas ŝtonojn: mi memoros viajn vortojn, dum mi rompos rokojn en ŝtonminejo [6].
angle:
 stone quarry, stone mine
beloruse:
 каменяломня
france:
 carrière de pierre
germane:
 Steinbruch
hispane:
 cantera de piedra
hungare:
 kőtörő, kőfejtő, kőbánya
itale:
 cava di pietra
nederlande:
 steengroeve
pole:
 kamieniołom, wyrobisko kamieni
portugale:
 pedreira
ruse:
 каменоломня
svede:
 stenbrott
ukraine:
 каменеломня

ŝtonigi

1.
MIT Transformi en ŝtonon, masive aŭ supraĵe: la sorĉistino [...] tuŝis per la vergo ankaŭ la reĝon kaj ŝtonigis lin [7] .
2.
(figure) Haltigi, senaktivigi: Aleksandro, ŝtonigita de mirego [8] .
7. Fratoj Grimm, trad. Kabe: Elektitaj Fabeloj; Du Fratoj
8. Henri Vallienne: Ĉu li?, ĉapitro dua
france:
 pétrifier

ŝtoniĝi

1.
Iĝi ŝtona, simila al ŝtono.
2.
(figure) Rigidiĝi, senmovigi, iĝi neprogrespova: ŝia vizaĝo […] aspektis kiel ŝtoniĝinta Marta ; mi preskaŭ ŝtoniĝis ĉe la ekvido de leono [9]; vivanta lingvo ne ŝtoniĝas; homo kun ŝtoniĝintaj ideoj.
angle:
1. to become petrified, to petrify 2. to become petrified, to turn to stone, to become inert
beloruse:
 акамянець
france:
 se pétrifier
germane:
1. versteinern 1. erstarren
hispane:
 fosilizarse 1. fosilizarse 2. quedarse de piedra
hungare:
1. elkővesedik, kővé válik; 2. kővé dermed
indonezie:
 membatu
itale:
 pietrificarsi, pietrificare (intr.)
nederlande:
 verstenen
pole:
1. skamienieć, obracać się w kamień, zmieniać się w kamień 2. skamienieć
ruse:
 окаменеть
svede:
 förstenas
ukraine:
 (с)кам’яніти, окам’яніти

ŝtonumi

angle:
 to stone, to throw stones at
beloruse:
 забіць каменьнямі (да сьмерці)
france:
 lapider
germane:
 steinigen
hispane:
 lapidar
hungare:
 megkővez
itale:
 lapidare
nederlande:
 stenigen
pole:
 kamieniować
portugale:
 lapidar (matar)
ruse:
 побивать камнями
svede:
 stena (till döds)
ukraine:
 каменувати, бити камінням

senŝtonigi

AGR Senigi je ŝtonoj, ekzemple kampon por faciligi kultivon: vinberĝardenon havis mia amiko […] li ĉirkaŭfosis ĝin, senŝtonigis ĝin, kaj plantis en ĝi plej bonspecajn vinberbranĉojn [10].
angle:
 to clear of stones
france:
 épierrer
germane:
 entsteinen, von Steinen bereinigen
hispane:
 desempedrar, despedregar
itale:
 dissodare
nederlande:
 van steen ontdoen
pole:
 okdamieniowywać, odgruzowywać
ukraine:
 очищувати від каміння

aerŝtono

angle:
 meteor, aerolite
bretone:
 aerolitenn
france:
 aérolithe
germane:
 Meteorstein, Meteor, Aerolith, Sternschnuppe
hispane:
 meteorito, aerolito
itale:
 meteorite
nederlande:
 aëroliet
pole:
 aerolit, meteoryt, meteor
portugale:
 aerólito
ruse:
 аэролит, метеорит
slovake:
 meteorit
ukraine:
 аероліт

akrigoŝtono, akriga ŝtono

Akrigilo farita el subtile grajneta ŝtono: li elprenis du buĉtranĉilojn ... metis ilin apud si sur la liton, prenis akrigan ŝtonon de sur breto, kraĉis sur ĝin [11]; li prenis grandan tranĉilon kaj, veninte al tiuj povraj infanoj, akrigis ĝin per granda akrigoŝtono kiun li tenis per sia maldekstra mano [12].
11. H. Laxness, trad. B. Ragnarsson: Sendependaj homoj, 2007
12. red. A. Lang, trad. D. Beoadribb: La Blua Felibro, 2005
france:
 pierre à aiguiser

filozofia ŝtono, ŝtono de saĝuloj

Celo de alĥemio, laŭvorte elemento kapabla ŝanĝi ordinarajn metalojn al oro: li elkore preĝis […], ke la atendata miraklo estu nek la eltrovo de la filozofia ŝtono, nek la liberigo de la metal-viviga blovo [13].
13. G. García Márquez, trad. F. de Diego: Cent Jaroj da Soleco, Fonto, 1992
angle:
 philosopher's stone
beloruse:
 філязофскі камень
france:
 pierre philosophale
germane:
 Stein der Weisen
hispane:
 piedra filosofal
itale:
 pietra filosofale
nederlande:
 steen der wijzen
pole:
 kamień filozoficzny

juvelŝtono

MIN Multekosta ŝtono uzata por fari juvelojn: mi jam aŭdis la famon de via saĝeco, kaj se ĝi estas vere pli valora ol oro kaj juvelŝtono, ni ĝojos pri ĝi [14]. SIN:gemo
angle:
 gemstone, precious stone, semi-precious stone
beloruse:
 каштоўны камень
france:
 gemme
germane:
 Edelstein
hispane:
 gema
hungare:
 ékkő
indonezie:
 berlian, permata
itale:
 pietra preziosa
nederlande:
 edelsteen
pole:
 kamień szlachetny, kamień drogocenny
ruse:
 драгоценный камень
svede:
 ädelsten

lazurŝtono

MIN Speco de juvelŝtono lazurkolora: kiel lazurŝtono estu mia vivo altvalora en viaj okuloj [15].
15. H. A. Luyken: Pro Iŝtar, ĉapitro 11a, pluaj insidoj
angle:
 lapis lazuli
france:
 lapis lazuli
germane:
 Lapislazuli, Lasurstein
hispane:
 lapislázuli
itale:
 lapislazzuli
nederlande:
 azuursteen, lapis lazuli
pole:
 lazuryt, lapis-lazuli
portugale:
 lazurita, lápis-lazúli
ukraine:
 лазурит

mejloŝtono

1.
TRA Iu el la starŝtonoj metitaj laŭ mejla aŭ alia distanco laŭ landvojo.
2.
(figure) Grava atingo en ankoraŭ ne finita afero: la nova ekumena preĝ- kaj kantlibro [[…]] estas mejloŝtono survoje al la unueco de la kristanoj [16].
16. U. Matthias: Recenzo pri „Adoru“, soc.culture.esperanto, 2001-07-02
angle:
1. milestone 2. milestone
france:
1. borne (kilométrique), pierre milliaire 2. étape importante
germane:
1. Meilenstein, Kilometermarke 2. Meilenstein
hispane:
1. mojón (kilométrico) 2. etapa importante
itale:
 pietra miliare
nederlande:
 mijlpaal
pole:
1. kamień milowy, kamień przydrożny, znacznik drogowy 2. kamień milowy
ukraine:
 кам’яний стовп, верстовий стовп, дорожній знак, кілометровий стовп

muleŝtono

AGR Platronda ŝtono servanta por mueli: la popolo disiradis kaj kolektadis kaj mueladis per muelŝtonoj aŭ pistadis en pistujo [17]; neniu prenu kiel garantiaĵon muelilon aŭ supran muelŝtonon, ĉar tiam li prenus garantiaĵe animon [18]; virino ĵetis muelŝtonon sur la kapon de Abimeleĥ kaj rompis al li la kranion [19].
beloruse:
 жорны
france:
 meule
germane:
 Mühlstein, Mahlstein
hispane:
 piedra de molino
nederlande:
 molensteen
pole:
 kamień młyński
portugale:
 
ruse:
 жёрнов

rulŝtono

MIN Malgranda, glata ŝtono, kiu tiel formiĝis pro longatempa ruliĝo, pelate de rivera aŭ mara akvo: rondeco kaj plateco de rulŝtonoj indikas ĉefe sedimenton de riveraj rubodeltoj en varma kaj sufiĉe seka klimato [20].
20. J. M. Mabesoone: Tertiary and Quaternary Sedimentation in a Part of the Duero Basin Palencia (Spain), [Leidse Geologische Mededelingen, 1959 (24), p. 31a-180a]
angle:
 river rock, beach pebble, landscape stone
france:
 galet (caillou)
pole:
 otoczak
ukraine:
 валун, галька

salŝtono

MIN Roko, el kiu oni ekstraktas salon.
angle:
 halite, rock salt, evaporite
france:
 halite
germane:
 Salzstock, Steinsalz, Evaporit
hispane:
 halita
hungare:
 kősó
nederlande:
 zoutsteen

tomboŝtono, tombŝtono

Ŝtono, per kiu oni kovras aŭ prisignas tombon: tomboŝtonoj kun krucoj kaj antikvaj ĉizliteroj [21].
angle:
 tombstone
france:
 pierre tombale
germane:
 Grabstein
hispane:
 piedra del sepulcro
indonezie:
 batu nisan
itale:
 lapide, pietra tombale
nederlande:
 grafsteen
pole:
 nagrobek, płyta nagrobna
ukraine:
 надгробний/надмогильний камінь, надгробна/надмогильна плита

ŝtonhakisto, ŝtonministo

Metiisto, kies laboro estas tiri ŝtonojn el ŝtonejo: oni dungis ŝtonhakistojn kaj ĉarpentistojn, por renovigi la domon de la Eternulo [22].
angle:
 stonecutter
beloruse:
 каменячос
germane:
 Steinbrecher
hispane:
 cantero
hungare:
 kőfejtő (munkás), kőtörő, kőbányász
itale:
 cavapietre, cavatore (in cave di pietra)
nederlande:
 steenhakker, steenhouwer
pole:
 kamieniarz
ruse:
 каменотёс
ukraine:
 каменяр, каменотес, каменолом

ŝtontranĉisto

Metiisto, kiu formtranĉas ŝtonojn por konstruo.
angle:
 stonemason
beloruse:
 каменярэз
france:
 tailleur de pierre
germane:
 Steinmetz
hispane:
 picapedrero
hungare:
 kőfaragó
itale:
 scalpellino, lapidario
nederlande:
 steenhouwer
pole:
 kamieniarz
svede:
 stenhuggare

galŝtona malsano [23]

MED Malsano kaŭzata de ŝtono2 en la galveziko kaj (aŭ) ties duktoj.
angle:
 cholelithiasis
france:
 cholélithiase, lithiase biliaire
germane:
 Gallensteinleiden
hispane:
 colelitiasis
indonezie:
 batu empedu
itale:
 colelitiasi
nederlande:
 galsteenziekte, cholelithiasis
pole:
 kamica żółciowa
ruse:
 желчнокаменная болезнь

salivŝtona malsano [24]

angle:
 sialolithiasis
france:
 lithiase salivaire
germane:
 Speichelsteinleiden
hispane:
 cálculo de la glándula salival
itale:
 scialolitiasi
nederlande:
 sialolithiasis, speekselsteenziekte
pole:
 kamica ślinianek
ruse:
 слюннокаменная болезнь

urinŝtona malsano [25]

angle:
 urolithiasis
france:
 lithiase urinaire
germane:
 Harnsteinleiden
hispane:
 litiasis urinaria
indonezie:
 batu ginjal, kencing batu
itale:
 urolitiasi
nederlande:
 urolithiasis
pole:
 kamica nerkowa
ruse:
 мочекаменная болезнь

administraj notoj

~o: Mankas verkindiko en fonto.
~a: Mankas verkindiko en fonto.
~eto: Mankas verkindiko en fonto.
~umi: Mankas dua fontindiko.
~umi: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
aer~o: Mankas dua fontindiko.
aer~o: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
sal~o: Mankas dua fontindiko.
sal~o: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
~tranĉisto: Mankas dua fontindiko.
~tranĉisto: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.