^*radi/o ^UV

1.

[radi.0o.rektlinia]
en:

Rektlinia mallarĝa lumstrio: hela radio de la suno [1]; la unua radio de la suno [2]; sur la herbo malantaŭ la dikaj trunkoj brilis la oraj strioj de la sunaj radioj ^IK ; [la] tonoj melankolie kunfandiĝadis kun la lunaj radioj, penetrantaj tra la fenestro ^Marta ; li eksentis subite kvazaŭ radion de fulmo [3]; veni sub la radiojn de la lampo [4]; (figure) popoloj iros al via lumo, kaj reĝoj al la brilo de viaj radioj [5]; (figure) leviĝos suno de justeco, kaj sanigo estos en ĝiaj radioj [6]. kisi.

2.

[radi.0o.energielsendo]
en:

Ĉiu aparta elsendaĵo el energifonto: radio de varmo, ultraviola lumo; la rapideco de la radio de lumo [7]; rentgen-, alfa-, beta- kaj gama-~oj; en fiziko, rentgeno (simbolo R) estas mezurunuo por joniga radiado (kiel ikso-radioj kaj gamaj radioj) [8]; radio-aparato [9]; radioamatoro [10]; mi eĉ ne kuraĝis ŝalti la radioricevilon [11]; poŝtelefonoj […] estas malsanigaj pro la radioj uzataj por tiu ĉi moderna kaj populara komunikilo [12].

3.

[radi.0o.discelanta]
en:

(figure) Io, kio iras de iu centra punkto, discelante kiel branĉoj de ventumilo: aksoj kaj aksingoj kaj radradioj kaj radrondoj [13]; en la mezo de la granda salono batis alta fontano, ĝiaj radioj sin levadis ĝis la vitra kupolo de la plafono [14]; el la deklivo fluetis fontoj en formo de dikaj radioj de akvo [15]; ŝtofo kun radioj, blankaj kaj rozokoloraj ^Marta ; [lekanto] kun siaj brilante blankaj folietoj, sidantaj kiel radioj ĉirkaŭ la interna flava suno [16]; la harpunon oni enpuŝis al la rosmaro en la bruston tiel, ke radio da varma sango elŝprucis trans la glacion kiel fontano [17].

4.

[radi.0o.brila]
en:

(figure) Ĝojbrila aspekto: super la vizaĝo de la patrino kuris radio da feliĉo ^FK ; nenia radio de amo, boneco, malsevereco ^BdV ; radio da espero; radiluma estonto.

5.

[radi.0o.radiuso]
en:

(arkaismo) [18] Radiuso: armeo estas nenie en almenaŭ trimejla radio (en cirklo kun trimejla radio) [19]; la rigardo ĉirkaŭprenis en kelkmejla radio preskaŭ la tutan provincon [20]; sur la sfero ĉiela havanta I kiel centron, C sek D kiel radion, ni konsideru […] ^FK .

6.

[radi.0o.duonrekto]
en:

^MatVort duonrekto

radio (radiofonio)

1.

[radi.0i.elsendi]
en:

(x)
Eligi kaj dissendi radiojn de lumo aŭ varmo: la suno radiis oblikve; en la varmaj landoj la suno radias (radie dissendas) alian varmegon ol ĉe ni [21]; milionoj da steloj eklumis, milionoj da diamantaj lampoj radiis [22]; radianta blua stelo [23]; (figure) lernejo estas fajrejo disradianta la spiritan vivon; lumo, kiu povus priradii la problemon [24]; kvin pladoj preparitaj el fungoj havantaj 600 Bq da cezio-137 radias sur homa korpo preskaŭ samforte kiel unu aviadilflugo tra Atlantiko [25]; tiaj ĉi skaniloj retroradias fotonojn [26].

2.

[radi.0i.disiri]
en:

(ntr)
Disiri de iu punkto discelante kvazaŭ radioj de rado: pavoj kun etenditaj radiantaj vostoj [27]; el tiuj ŝtonaj muroj disradias tutmondaj konfliktoj [28]; preskaŭ ĉiuj fervojaj kaj ŝoseaj komunikiloj elradias el Dublino [29]; (figure) ĉio liapluma elradias simpation [30]; ili elradias originalecon, modestan noblecon, daŭremon, estetikan kaj materian valoron, foje eĉ humuron [31].

3.

[radi.0i.FIG]
en:

(figure) Ĝoje aŭ pompe brili: ŝiaj okuloj radiis [32]; radianta rideto ^BdV ; radianta de feliĉo [33]; lia vizaĝo radiis pro ĝojo; el lia persono radias majesteco; kolorriĉa, radianta altaro [34]; okuloj, radiantaj per la lasta brilo de la vivo ^Marta ; la milkolora beleco de la floroj radias en la ĝardenoj; li lumradiis de ĝojo [35].

Elsendado de lumo, de energio: elmetita al intensa suna radiado [36]; ultraviola radiado [37]; elektromagneta radiado, do jen survojas fotonoj [38]; denaskaj genetikaj difektoj, rezulte de radiado [39]; altenergiaj kosmaj radioj kaj alia joniganta radiado [40]; de radioaktiveco estas tri ĉefaj specoj: alfa-radiado, beta-radiado kaj gama-radiado [41]; beta-radiado konsistas el rapidflugaj elektronoj [42]; alfa-radiado konsistas el rapidflugaj atomkernoj de heliumo [43]; tutkorpaj skaniloj, funkciantaj per rentgena radiado [44].

1.

[radi.el0i.elsendigxi]
en:

(ntr)
(energio ks) Elsendiĝi: lumo de kandeloj elradiis malproksimen tra la fenestroj [45]; (figure) sufokanta indiferento elradias de ĉiuj [46]; la surprizo ne rompis tiun belan trankvilon, kiu ankaŭ nun elradiis de ŝi [47]. emani

2.

[radi.el0i.elsendi]
en:

(tr)
Elsendi energion ks: oreloj miaj ruĝiĝis kaj elradiis varmon [48]; (figure) [li] elradiis indiferentan malicon [49]; (figure) ĉio liapluma elradias simpation [50]. emanigi