^*-n

Finaĵo markanta la akuzativon indikanta:

1.

[n.0.komplemento]

Objekton (rektan komplementon de verbo) ĉe substantivo, adjektivo, pronomo: mi batas Aleksandron [1]; la patro donis al mi dolĉan pomon [2]; jen estas la pomo, kiun mi trovis [3]. transitiva

Rim.: Apud izolita akuzativigita vorto, kiel „saluton!“, „gratulon!“, „dankon!“ ktp, la frazparto „(mi deziras al vi)“ estas subkomprenita kaj forlasita.

2.

[n.0.direkto]

Direkton

a)

kaj celon post la prepozicioj allasantaj ĉi tiun signifon: la muso kuris sub la liton [4]; meti mantelon sur sin [5]; la hirundo flugis trans la riveron [6]; mi vojaĝas en Hispanujon [7]; [ili] prenis sur sin la malfacilan taskon, aranĝi nian kongreson [8].

Rim.: Oni ne uzas akuzativon post prepozicio signifanta per si mem almovon kiel al, tra, ĝis.

b)

ĉe adverbo kaj iuj tabelvortoj: tra la malgrandaj fenestroj oni povis rigardi internen en la salonojn [9]; kien vi iras? – mi iras en la ĝardenon [10]; dum la irado hejmen (= al hejmo) ^Marta ; ni veturas Romen (= ni veturas al Romo, = ni veturas Romon); la pendolo ĉe la granda horloĝo iradis tien kaj reen [11].

3.

[n.0.tempo]

Tempopunkton, ĉe kiu ĝi anstataŭas prepozicion: unu tagon estis forta pluvo (= en unu tago ...) [12]; promenadi la tutan tagon (= ... dum la tuta tago) [13]; merkredon mi kantos, kaj, se vi havas tempon, mi sendos al vi bileton (= je merkredo mi kantos ...) [14]; Georgo Vaŝington estis naskita la dudek duan de Februaro de la jaro mil sepcent tridek dua (= en la dudek dua tago de Februaro...) [15].

Rim.: En hor-esprimoj oni uzu „je“, precipe se la vorto „horo“ estas forlasita, por ne konfuzi horon kun dato: tio okazis la dekan (= tio okazis en la deka tago de la monato); tio okazis je la deka (= tio okazis je la deka horo de la tago) PMEG.

4.

[n.0.mezuro]

Mezuron

a)

tempan: tiu ĉi malfeliĉa infano devis du fojojn (= ... je du fojoj ...) en ĉiu tago iri ĉerpi akvon en tre malproksima loko [16]; [li] vivis tridek jarojn [17]; mi veturis du tagojn kaj unu nokton (= ... dum du tagoj kaj unu nokto) [18].

b)

diversan: kvar metroj da tiu ĉi ŝtofo kostas naŭ frankojn [19]; nur dudek metrojn (= ... je dudek metroj...) de ili troviĝis la renkontopunkto [20]; vi devas kuri pli ol cent mejlojn [21].

5.

[n.0.je]

Anstataŭon de la prepozicio „je“, se oni timas nenian dusencaĵon: ekzemple en la esprimo mi kontentiĝas tion ĉi (= mi kontentiĝas je tio ĉi) [22].

6.

[n.0.kun]

(evitinde) Anstataŭon de la prepozicio „kun“: pendigi [lin] kapon malsupren (= pendigi lin kun la kapo malsupren) [23].